Instrument został utworzony w celu świadczenia unijnej pomocy na rzecz rozwoju obszaru dobrobytu i stosunków dobrosąsiedzkich obejmującego Unię Europejską oraz kraje partnerskie (Algieria, Armenia, Azerbejdżan, Białoruś, Egipt, Federacja Rosyjska, Gruzja, Izrael, Jordania, Liban, Libia, Republika Mołdowy, Maroko, Autonomia Palestyńska, Syria, Tunezja, Ukraina).

 

Pomoc UE może być wykorzystywana w celu osiągania wspólnych korzyści państw członkowskich i krajów partnerskich oraz ich regionów w ramach promowania współpracy transgranicznej, trans regionalnej i międzyludzkiej. Wspiera wzmocnioną współpracę i stopniową integrację gospodarczą między UE a krajami partnerskimi oraz w szczególności realizację umów o partnerstwie i współpracy, układów stowarzyszeniowych lub innych istniejących lub umów przyszłych. Służy ona również zachęcaniu krajów partnerskich do działań w zakresie wspierania dobrych rządów i sprawiedliwego rozwoju społeczno-gospodarczego.

 

Pomoc oferowana w ramach instrumentu realizowana jest poprzez:

• krajowe, wielokrajowe, tematyczne i transgraniczne dokumenty strategiczne oraz wieloletnie programy indykatywne obejmujące:

• programy krajowe i wielokrajowe, które zakładają pomoc dla jednego kraju partnerskiego lub odnoszą się do współpracy regionalnej lub subregionalnej między dwoma lub większą liczbą krajów partnerskich, w której mogą uczestniczyć państwa członkowskie;

• programy współpracy transgranicznej, które obejmują współpracę między jednym lub większą liczbą państw członkowskich z jednej strony i jednym lub większą liczbą krajów partnerskich z drugiej strony, realizowanych w regionach położonych przy ich wspólnej części zewnętrznej granicy UE;

• wspólne programy operacyjne w dziedzinie współpracy transgranicznej, roczne programy działań oraz środki specjalne.

Programy wielokrajowe mogą obejmować środki w ramach współpracy międzyregionalnej.

 

Finansowane są programy, projekty (w tym mikroprojekty) i wszelkie typy działań przyczyniające się do osiągnięcia celów instrumentu.

 

Wśród beneficjentów wymienione są m.in. podmioty niepaństwowe: organizacje pozarządowe; organizacje reprezentujące mniejszości narodowe lub etniczne; grupy zawodowe i grupy inicjatyw lokalnych; spółdzielnie, związki zawodowe, organizacje reprezentujące interesy gospodarcze i społeczne; organizacje lokalne (w tym sieci) zaangażowane w zdecentralizowaną regionalną współpracę i integrację; organizacje konsumenckie, kobiece, młodzieżowe, edukacyjne, kulturalne, badawcze i naukowe; szkoły wyższe; Kościoły oraz stowarzyszenia i wspólnoty religijne; media; stowarzyszenia transgraniczne, stowarzyszenia pozarządowe oraz fundacje niezależne.

 

Kwalifikują się: państwa członkowskie, państwa członkowskie EOG: Islandia, Liechtenstein i Norwegia, Szwajcaria i inne państwa trzecie będące darczyńcami; kraje i regiony partnerskie otrzymujące finansowanie.

 

Programy operacyjne wdrażane są metodą wspólnego zarządzania przez wspólny organ zarządzający usytuowany w danym państwie członkowskim, który może być wspierany przez wspólny sekretariat techniczny.

 

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1638/2006 (WE) z 24 października 2006 r. określające przepisy ogólne w sprawie ustanowienia Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (Dz. U. L 310 z 9.11.2006)