Przejdź do treści głównej

Śląskie

Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 dysponuje największą pulą środków - blisko 3,47 mld euro, co stanowi ok. 11% całej alokacji przyznanej na Programy Regionalne.

Na tę sumę składają się środki z dwóch funduszy: Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Europejskiego Funduszu Społecznego, co pozwala na realizację kompleksowych  projektów w obszarze nie tylko inwestycji infrstukturalnych, ale też wsparcia kapitału ludzkiego.

Regionalny Program Operacyjny był negocjowany bezpośrednio pomiędzy władzami województwa a Komisją Europejską oraz poddany szerokim konsultacjom społecznym. W efekcie powstał program skrojony specjalnie pod kątem specyficznych potrzeb Śląskiego - wyszczególniono 13 obszarów wsparcia (osi priorytetowych).

Zdecydowaną większość środków (bo aż 45%) zdecydowano się przeznaczyć na 3 obszary: Oś priorytetową  IV. Efektywność energetyczna, OZE i gospodarka niskoemisyjna (ok. 796 mln euro), Oś priotytetową  VI. Transport (ok. 473 mln euro) oraz Oś priorytetowa III. Wzmocnienie konkurencyjności MŚP (ok. 305 mln euro). Istotną rolę w podziale środków odegrało również wsparcie inteligentnych specjalizacji województwa śląskiego, które zidentyfikowano w obszarach: enetgetyki, medycyny oraz  technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Blisko 1/3 alokacji programu, tj. 1,108 mld euro, stanowią  środki dedykowane Zintegrowanym i Regionalnym Inwestycjom Terytorialnym (bazujących na doświadczeniach Programów Rozwoju Subregionów w latach 2007-2013) w czterech subregionach województwa ślaskiego: północnym, centralnym, zachodnim i południowym. Pozawala  to na odpowiedzenie na potrzeby i problemy poszczególnych subregionów poprzez realizację strategicznych zintegrowanych projektów.

Dodatkowo w puli środków programu 124,7 mln euro to pieniądze zarezerwowane  na Obszary Strategicznych Interwencji, wymagające specjalnych działań, szczególnie w zaresie  rewitalizacji infrastukturalno-społecznej. Skorzystają z nich w trybie pozakonkursowym Bytom i Radzionków.

Co można zrealizować?

Część środków finansowanych z Regionalnego Programu Województwa Śląskiego skierowana będzie na przedsięwzięcia typowo inwestycyjne – począwszy od tych wspierających przedsiębiorców, poprzez infrastrukturę telekomunikacyjną, drogową i sanitarną, aż po przedsięwzięcia mające na celu ochronę środowiska czy infrastrukturę ochrony zdrowia.

Obok działań inwestycyjnych w programie, specjalna pula środków przeznaczona jest na wspieranie osób mających trudności na rynku pracy, a także chcących założyć własną firmę lub podnieść swoje kwalifikacje. Dofinansowany zostanie rozwój i właściwe ukierunkowanie edukacji, w sposób zwiększający szanse absolwentów na znalezienie pracy. Promowane będzie też nawiązywanie i zacieśnianie więzi i współpracy pomiędzy przedsiębiorcami i naukowcami.

Dziedziny oraz rodzaje przedsięwzięć wspieranych w latach 2014-2020 z Regionalnego Programu Województwa Śląskiego zostały dokładnie określone w dokumentach programowych. W programie wydzielono 13 obszarów wsparcia tzw Osi priorytetowych stanowiących swoisty przewodnik po Programie.

I. Nowoczesna gospodarka
Główny cel: Wzmacnianie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie urynkowienia działalności badawczo-rozwojowej
• zwiększenie aktywności badawczo-rozwojowej przedsiębiorstw
• ulepszenie otoczenia proinnowacyjnego dla przedsiębiorstw

II. Cyfrowe Śląskie
Główny cel: Zwiększenie dostępności e-usług publicznych
Oczekiwane efekty:
• wzrost liczby osób korzystających z usług i zasobów publicznych udostępnianych on-line, w szczególności w obszarach: ochrony zdrowia, administracji publicznej, informacji przestrzennej, wspierania przedsiębiorczości i prowadzenia działalności gospodarczej, digitalizacji zasobów nauki, kultury, a także w obszarze bezpieczeństwa publicznego
• skrócenie czasu potrzebnego do załatwienia formalności przez klientów/ odbiorców poszczególnych instytucji

III. Konkurencyjność MŚP
Główny cel: Wzmocnienie konkurencyjności MŚP
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie liczby przedsiębiorstw, które wzmocniły swoją konkurencyjność korzystając ze wsparcia inkubatorów przedsiębiorczości
• wzrost poziomu przedsiębiorczości i realizacji nowych inwestycji w regionie, dzięki ponownemu wykorzystaniu terenów typu brownfield
• wzrost profesjonalizacji usług świadczonych przez inkubatory przedsiębiorczości
• wzrost liczby innowacji wdrażanych przez MŚP w regionie
• wzrost liczby inwestycji przedsiębiorstw rozwiniętych dzięki instrumentom finansowym
• poprawa procesów zarządczych, operacyjnych oraz biznesowych w oparciu o najnowsze rozwiązania informacyjno-komunikacyjne

IV. Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna
Główny cel: Poprawa efektywności energetycznej w województwie śląskim
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie poziomu produkcji energii ze źródeł odnawialnych
• zwiększenie efektywności energetycznej w sektorze publicznym i sektorze przedsiębiorstw
• zwiększenie efektywności energetycznej w sektorze publicznym i mieszkaniowym
• zwiększenie udziału produkcji energii w wysokosprawnej kogeneracji
• zwiększenie atrakcyjności transportu publicznego dla pasażerów

V. Ochrona środowiska i efektywne zasobów
Główny cel: Poprawa ochrony środowiska w województwie śląskim
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie liczby mieszkańców korzystających z systemu oczyszczania ścieków
• zmniejszenie poziomu szkodliwych i niebezpiecznych odpadów komunalnych
• zwiększenie atrakcyjności obiektów kulturowych regionu
• wzmocnienie mechanizmów ochrony różnorodności biologicznej w regionie
• doposażenie służb ratowniczych

VI. Transport
Główny cel: zwiększenie dostępności głównych szlaków drogowych województwa oraz poprawienie jakości podróżowania transportem kolejowym
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie dostępności głównych szlaków drogowych województwa
• poprawa warunków wykonywania regionalnych przewozów pasażerskich

VII. Regionalny rynek pracy
Główny cel: Wzrost aktywności zawodowej osób bezrobotnych, rozwój przedsiębiorczości i zatrudnienia.
Oczekiwane efekty:
• wzrost aktywności zawodowej osób pozostających bez zatrudnienia
• rozwój przedsiębiorczości i samozatrudnienia

VIII. Regionalne kadry gospodarki opartej na wiedzy
Główny cel: Zwiększenie adaptacyjności przedsiębiorstw, przedsiębiorców i pracowników
Oczekiwane efekty:
• poprawa dostępności do usług opiekuńczych nad dziećmi do 3. roku życia
• poprawa kompetencji i kwalifikacji kadr pracowniczych przedsiębiorstw sektora MŚP zgodnie z ich potrzebami
• poprawa dostępu do profilaktyki, diagnostyki i rehabilitacji leczniczej ułatwiającej pozostanie w zatrudnieniu i powrót do pracy

IX. Włączenie społeczne
Główny cel: Wzmocnienie aktywności społecznej i podniesienie poziomu kwalifikacji zawodowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym
Oczekiwane efekty:
• wzrost zdolności do zatrudnienia osób wykluczonych i zagrożonych wykluczeniem społecznym
• wzmocnienie aktywności społecznej i zawodowej społeczności lokalnych zamieszkujących obszary zdegradowane i peryferyjne
• wzrost dostępności i jakości usług społecznych zapobiegających ubóstwu i wykluczeniu społecznemu
• wzrost dostępności do usług zdrowotnych w regionie
• wzrost liczby i stabilności miejsc pracy w sektorze ekonomii społeczne

X. Rewitalizacja oraz infrastruktura społeczna i zdrowotna
Główny cel: Zwiększenie dostępu do usług społecznych i zdrowotnych mieszkańców województwa śląskiego
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie dostępności i efektywności systemu ochrony zdrowia
• zwiększenie dostępności do usług społecznych dla osób wykluczonych lub zagrożonych wykluczeniem
• zwiększenie aktywizacji społeczno- gospodarczej ludności zamieszkującej rewitalizowane tereny

XI. Wzmocnienie potencjału edukacyjnego
Główny cel: poprawa dostępu do wysokiej jakości edukacji
Oczekiwane efekty:
• wzrost dostępu do wysokiej jakości edukacji przedszkolnej w województwie śląskim
• wzrost dostępu do wysokiej jakości oferty kształcenia ogólnokształcącego
• wzrost kwalifikacji i kompetencji w zakresie umiejętności cyfrowych i języków obcych dorosłych mieszkańców województwa śląskiego, w szczególności osób starszych oraz osób o niskich kwalifikacjach
• wzrost zatrudnienia wśród absolwentów szkół i placówek kształcenia zawodowego poprzez poprawę efektywności realizowanego wsparcia

XII. Infrastruktura edukacyjna
Główny cel: Wzrost potencjału edukacyjnego województwa śląskiego
Oczekiwane efekty:
• zwiększenie liczby miejsc w placówkach wychowania przedszkolnego
• zwiększenie kompetencji uczniów szkół kształcących się w zawodach
• zwiększenie liczby osób odwiedzających instytucje paramuzealne

XIII. Pomoc techniczna
Główny cel: Zapewnienie efektywnego procesu zarządzania, wdrażania i monitorowania RPO WSL 2014-2020
Oczekiwane efekty:
• utrzymanie odpowiedniego poziomu zatrudnienia personelu zaangażowanego w zarządzanie, wdrażanie i monitorowanie RPO WSL 2014-2020 oraz zapewnienie możliwości podnoszenia jego kwalifikacji i niezbędnych warunków pracy
• zapewnienie skutecznego i sprawnego systemu zarządzania i wdrażania RPO WSL
• zapewnienie efektywnego systemu informacji i promocji dla programu i skuteczne wsparcie dla beneficjentów

Dla kogo jest Program?

Ze wsparcia w ramach Regionalnego Programu Województwa Śląskiego możesz korzystać na dwa sposoby:

  • bezpośrednio – jako podmiot ubiegający się o dofinansowanie lub realizujący projekt
  • pośrednio – jako osoba, która bierze udział w przedsięwzięciach organizowanych przez kogoś innego (np. w szkoleniach).

Kto bezpośrednio może ubiegać się o dofinansowanie?

Z Regionalnego Programu Województwa Śląskiego finansowane są różnorodne projekty. W zależności od specyfiki danego rodzaju wsparcia, określono, kto dokładnie może z niego skorzystać.

Ograniczenia mogą dotyczyć formy organizacyjno-prawnej lub kompetencji i doświadczenia podmiotu, który ubiega się o dotację. Szczegółowe informacje na ten temat są dostępne w dokumentacji konkursów o dofinansowanie. Aktualne ogłoszenia o naborach wniosków znajdziesz na liście naborów.

Grupy podmiotów, które mogą występować o dotacje z Regionalnego Programu dla województwa śląskiego:

  1. Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa
  2. Jednostki Samorządu Terytorialnego
  3. Służby publiczne inne niż administracja:
  • Instytucje integracji i pomocy społecznej
  • Instytucje kultury i sportu
  • Instytucje odpowiedzialne za gospodarkę wodną
  • Instytucje rynku pracy
  • Jednostki rządowe i samorządowe ochrony środowiska
  • Lasy Państwowe, parki narodowe i krajobrazowe
  • Rządowe organizacje turystyczne
  • Straż pożarna i służby ratownicze
  • Urzędy Morskie
  • Wymiar sprawiedliwości
  • Zarządcy dróg
  • Jednostki doradztwa rolniczego
  1. Instytucje ochrony zdrowia:
  • Niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej mające umowę z NFZ
  • Publiczne zakłady opieki zdrowotnej
  • Uzdrowiska
  1. Instytucje wspierające biznes: 
  • Instytucje finansowe
  • Instytucje otoczenia biznesu
  • Izby gospodarcze
  • Organizacje zrzeszające pracodawców
  1. Instytucje nauki i edukacji:
  • Jednostki naukowe
  • Ośrodki kształcenia dorosłych
  • Przedszkola i instytucje opieki
  • Szkoły i inne placówki oświatowe
  • Uczelnie wyższe
  1. Partnerstwa:
  • Klastry
  • Konsorcja naukowo-przemysłowe
  • Partnerstwa Publiczno-Prywatne
  1. Przedsiębiorstwa realizujące cele publiczne:
  • Kolej
  • Organizatorzy i operatorzy transportu towarowego
  • Podmioty zarządzające terenami inwestycyjnymi
  • Porty lotnicze
  • Porty śródlądowe i morskie
  • Przedsiębiorstwa świadczące usługi publicznego transportu zbiorowego
  • Spółki wodne
  1. Organizacje społeczne i związki wyznaniowe:
  • Centra aktywności lokalnej
  • Kluby sportowe, centra sportu
  • Kościoły i związki wyznaniowe
  • Niepubliczne inwestycje kultury i sportu
  • Niepubliczne podmioty integracji i pomocy społecznej
  • Organizacje pozarządowe
  • Podmioty ekonomii społecznej
  • Wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe
  • Związki zawodowe

Kto pośrednio może otrzymać wsparcie?

Z Funduszy Europejskich mogą korzystać również osoby, instytucje lub grupy społeczne, które nie ubiegają się bezpośrednio o dotację, ale mogą brać udział w projektach, na które wsparcie uzyskał inny podmiot, instytucja itp. W ten sposób można wziąć udział np. w szkoleniach, kursach, studiach, starać się o usługę rozwojową dla firmy lub dofinansowanie czy pożyczkę na założenie działalności gospodarczej.

Tego rodzaju projekty kierowane są przede wszystkim do:

  • osób bezrobotnych i długotrwale bezrobotnych,
  • osób do 25 roku życia,
  • osób w wieku 50+,
  • mam wracających na rynek pracy po urodzeniu i wychowaniu dzieci,
  • osób niepełnosprawnych,
  • mieszkańców mniejszych miejscowości,
  • właścicielu i pracowników przedsiębiorstw.

Sposób finansowania programu

Regionalny Program dla województwa śląskiego finansowany jest z dwóch źródeł: Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowaniu ze środków unijnych towarzyszyć może dofinansowanie pochodzące z budżetu państwa lub budżetu samorządu województwa. W trakcie realizacji programu zaangażowane zostaną dodatkowo środki wnoszone przez podmioty realizujące projekty.

Udział poszczególnych źródeł finansowania w programie dla województwa śląskiego przedstawia się następująco:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego: 61%
  • Europejski Fundusz Społeczny: 24%
  • Wkład krajowy z budżetu państwa: 15%

Sposób finansowania projektów

W zależności od źródła finansowania, rodzaju podmiotu korzystającego ze wsparcia oraz specyfiki projektu, różna jest jego struktura finansowania.

Pierwsza podstawowa zasada mówi, że dofinansowane mogą być jedynie tzw. koszty kwalifikowane. Katalog takich kosztów określony jest dla każdego programu i typu projektu. Jeżeli pojawi się potrzeba zrealizowania działań, które nie znalazły się na liście kosztów kwalifikowanych, należy sfinansować je ze środków własnych.

W większości projektów objętych unijnym wsparciem wymagane jest, aby ich realizatorzy partycypowali w kosztach realizacji, wnosząc tzw. wkład własny. Zasada ta dotyczy głównie projektów inwestycyjnych, w znacznie mniejszym stopniu przedsięwzięć miękkich, polegających na realizacji usług wspierających grupy społeczne wymagające pomocy np. na rynku pracy. Minimalny poziom wkładu własnego określany jest dla każdego rodzaju wsparcia i jest uzależniony od przepisów unijnych, dotyczących na przykład pomocy publicznej.

Beneficjenci otrzymują dofinansowanie w formie refundacji (wypłacane wsparcie stanowi zwrot całości lub części wydatków rzeczywiście poniesionych przez beneficjenta i sfinansowanych z jego własnych środków) lub w formie zaliczki, wypłacanej na poczet planowanych wydatków. Jednak ostateczne rozliczenie dokonywane jest na podstawie dokumentów wskazujących na faktycznie i prawidłowo poniesione wydatki.

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne - wsparcie dla ośrodków terytorialnych

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) to nowa forma współpracy samorządów współfinansowana ze środków Funduszy Europejskich. Partnerstwa miast i otaczających je gmin oraz władze województw wspólnie ustalają cele i wskazują inwestycje niezbędne do ich osiągnięcia. Środki na ich realizację pochodzą z Regionalnego Programu dla województwa śląskiego. Formuła ta umożliwia wyjście poza sztywne granice administracyjne samorządów, co przełoży się na większe oddziaływanie realizowanych wspólnie przedsięwzięć.

Sformalizowana współpraca

Samorządy chcące realizować projekty w trybie ZIT zawiązują partnerstwo (np. stowarzyszenie lub związek międzygminny) i przygotowują wspólną Strategię Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. Powinny się w niej znaleźć m.in. najważniejsze cele i przedsięwzięcia przewidziane do realizacji. Te partnerstwa muszą podpisać porozumienie o wdrażaniu ZIT z zarządem województwa.

ZIT w województwie śląskim

W naszym województwie instrument ZIT będzie wdrażany na obszarze Metropolii Górnośląskiej i jej otoczenia funkcjonalnego tj. na obszarze Subregionu Centralnego. Ponadto, na obszarach funkcjonalnych trzech subregionów tj.: Północnego, Południowego i Zachodniego realizowane będą tzw. Regionalne Inwestycje Terytorialne (RIT).

Ze względu na najwyższy w kraju wskaźnik urbanizacji województwa (ok. 78% obszarów miejskich), wsparcie w ramach ZIT/RIT obejmie wszystkie typy ośrodków miejskich, ze szczególnym uwzględnieniem:

  • Metropolii Górnośląskiej i jej otoczenia funkcjonalnego (Subregion Centralny);
  • Aglomeracji subregionalnych tj. Aglomeracji Częstochowskiej, Bielskiej i Rybnickiej wraz z ich otoczeniem funkcjonalnym;
  • Miast i dzielnic miast wymagających rewitalizacji.

Wsparcie w ramach ZIT/RIT obejmie także zrównoważony rozwój obszarów wiejskich we wszystkich subregionach.

Na realizację ZIT/RIT zostanie przeznaczone 1 107 808 551 euro, w tym  135 942 551 euro z Europejskiego Funduszu Społecznego i 971 866 000 euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Szczegółowe informacje na temat działalności ZIT/RIT można znaleźć na stronach: Subregionu Zachodniego,Subregionu CentralnegoSubregionu Północnego oraz Subregionu Południowego.

Jakie projekty można realizować?

Ideą ZIT/RIT jest współpraca samorządów na rzecz maksymalnego wykorzystania atutów samorządów i wspólnego rozwiązywania problemów. Dlatego dofinansowane projekty nie będą mogły być oderwanymi od siebie, punktowymi inwestycjami. W Programie Regionalnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 realizacja projektów w trybie ZIT/RIT przewidziana jest w następujących obszarach:

  • zwiększenie potencjału inwestycyjnego na terenach „brownfield”,
  • zwiększenie udziału energii pochodzącej z OZE,
  • poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym i mieszkaniowym,
  • wzrost atrakcyjności transportu publicznego,
  • zwiększenie ilości unieszkodliwionych odpadów,
  • rozbudowa systemu oczyszczania ścieków,
  • ochrona zasobów naturalnych,
  • poprawa dostępu do usług społecznych oraz aktywizacja społeczno-gospodarcza na obszarach rewitalizowanych,
  • zwiększenie dostępu do wychowania przedszkolnego oraz kształcenia zawodowego.

RPO bez tajemnic. Na co można pozyskać dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020

Wyraź opinię 0 0

na skróty / spis treści