Przejdź do treści głównej

Podlaskie

Głównym celem RPO WP 2014-2020 jest wzrost konkurencyjności gospodarki kształtowanej w oparciu o regionalne specjalizacje.

Na co fundusze?

Część środków finansowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego, skierowana będzie na przedsięwzięcia typowo inwestycyjne – począwszy od tych wspierających przedsiębiorców, poprzez infrastrukturę drogową, kolejową i sanitarną, aż po przedsięwzięcia mające na celu ochronę środowiska czy infrastrukturę ochrony zdrowia.
Obok działań inwestycyjnych w programie, specjalna pula środków przeznaczona jest na wspieranie osób mających trudności na rynku pracy, a także chcących założyć własną firmę lub podnieść swoje kwalifikacje. Dofinansowany zostanie rozwój i właściwe ukierunkowanie edukacji, w sposób zwiększający szanse absolwentów na znalezienie pracy. Promowane będzie też nawiązywanie i zacieśnianie więzi i współpracy pomiędzy przedsiębiorcami i naukowcami.

Co można zrealizować?

Dziedziny oraz rodzaje przedsięwzięć wspieranych w latach 2014-2020 z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego zostały dokładnie określone w samym programie oraz szczegółowym opisie jego priorytetów [link do dokumentu]. Do głównych obszarów i typów projektów, na które w najbliższych latach przeznaczymy dofinansowanie, należą:

Konkurencyjność gospodarki regionu i przedsiębiorczość

  • wdrożenie w firmie własnych lub zakupionych wyników badań naukowych;
  • wsparcie transferu wiedzy i praw niematerialnych ze świata nauki do biznesu poprzez pobudzenie współpracy przedsiębiorców z naukowcami;
  • wsparcie pozyskania praw wyłącznych (np. patentów) dla własnych rozwiązań technicznych;
  • inwestycje w infrastrukturę badawczą w przedsiębiorstwach;
  • wsparcie usług innowacyjnych oferowanych przez Instytucje Otoczenia Biznesu działające w regionie, np. w postaci doradztwa lub dostępu do laboratoriów dla firm;
  • wsparcie na wprowadzenie przez mikro, małe i średnie firmy nowego lub znacząco ulepszonego produktu (towaru lub usługi), procesu, marketingu lub organizacji;
  • promocja przedsiębiorczości oraz podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej województwa;
  • tworzenie miejsc pracy na obszarach Natura 2000;
  • uporządkowanie i przygotowanie terenów inwestycyjnych typu brownfield (w tym kompleksowe uzbrojenie terenu) w celu nadania im nowych funkcji gospodarczych;
  • wsparcie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w działalności biznesowej, zmierzające do wytwarzania lub udoskonalenia e-usług lub produktów cyfrowych;
  • wparcie zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych do usprawnienia prowadzonej działalności gospodarczej, w tym – do zarządzania przedsiębiorstwem;
  • rozwój inkubatorów przedsiębiorczości oraz ośrodków wspierających przedsiębiorczość akademicką.

Rynek pracy

  • poprawa jakości usług świadczonych przez instytucje otoczenia biznesu m.in. poprzez dokształcanie ich kadr;
  • wzrost aktywności zawodowej osób pozostających bez zatrudnienia;
  • poradnictwo zawodowe, pośrednictwo pracy, wsparcie psychologiczno-doradcze osób wchodzących i powracających na rynek pracy oraz na początkowym etapie zatrudnienia;
  • warsztaty oraz szkolenia z zakresu technik aktywnego poszukiwania pracy i ich praktycznego zastosowania;
  • staże i praktyki zawodowe;
  • tworzenie nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3.

Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna

  • budowa i przebudowa infrastruktury służącej do produkcji i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych;
  • termomodernizacja w budynkach użyteczności publicznej, wielorodzinnych budynkach mieszkalnych oraz instalacje odnawialnych źródeł energii w modernizowanych energetycznie budynkach;
  • przedsięwzięcia dotyczące systemów sterowania, instalacji i urządzeń technicznych a także zmian technologiczne w istniejących obiektach, instalacjach i urządzeniach technicznych mające na celu poprawę efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach;
  • instalacja efektywnego energetycznie oświetlenia w gminach lub obiektach użyteczności publicznej;
  • budowa, przebudowa liniowej i punktowej infrastruktury transportu zbiorowego (np. zintegrowane węzły przesiadkowe, drogi rowerowe, parkingi Park&Ride i Park&Bike).

Ochrona środowiska i efektywne wykorzystanie zasobów

  • budowa i modernizacja sieci kanalizacyjnych dla ścieków komunalnych oraz wody deszczowej, oczyszczalni ścieków i systemów zaopatrzenia w wodę;
  • budowa lub rozwój zakładów odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, a także instalacji do zagospodarowania komunalnych osadów ściekowych;
  • unieszkodliwianie odpadów zawierających azbest;
  • ochrona różnorodności biologicznej poprzez budowę, modernizację i doposażenie ośrodków prowadzących działalność w zakresie edukacji ekologicznej, kampanie informacyjno-edukacyjne;
  • poprawa stanu środowiska miejskiego poprzez inwestycje przyczyniające się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych i społecznych na obszarach zdegradowanych.

Transport

  • budowa i rozbudowa kluczowej infrastruktury drogowej regionu, czyli dróg wojewódzkich umożliwiających połączenie do sieć TEN-T oraz dróg lokalnych (gminnych i powiatowych), gdy zapewnią konieczne bezpośrednie połączenia z siecią TEN-T, przejściami granicznymi, portami lotniczymi, terminalami towarowymi bądź centrami lub platformami logistycznymi;
  • budowa, modernizacja i rewitalizacja sieci kolejowej wraz z infrastrukturą dworcową poza siecią TEN-T.

Usługi użyteczności publicznej

  • budowa lub przebudowa infrastruktury wychowania przedszkolnego wraz z niezbędnym wyposażeniem;
  • budowa, przebudowa, remont oraz wyposażenie laboratoriów dydaktycznych, sal do praktycznej nauki zawodu (wraz z usuwaniem barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych);
  • ochrona dziedzictwa kulturowego poprzez prace konserwatorskie, restauratorskie, roboty budowlane przy zabytkach i w ich otoczeniu wraz z promocją obiektu oraz zabezpieczenie obiektów dziedzictwa kulturowego na wypadek zagrożeń;
  • zwiększenie dostępności i jakości usług zdrowotnych poprzez zakup wyposażenia i modernizację placówek ochrony zdrowia;
  • zapewnienie dostępności usług publicznych drogą elektroniczną, np. umożliwienie załatwiania spraw urzędowych on-line;
  • utworzenie i udostępnianie treści cyfrowych stanowiących zasoby publiczne, również w wyniku digitalizacji istniejących zasobów;
  • przebudowa lub remont zdegradowanych budynków w celu adaptacji ich na mieszkania socjalne, wspomagane i chronione;
  • zagospodarowanie przestrzeni miejskich, w tym przebudowa i remont obiektów oraz zdegradowanych budynków, co ma przyczynić się do likwidacji istotnych problemów gospodarczych i społecznych na obszarze rewitalizowanym wynikającym z Lokalnego Programu Rewitalizacji.

Ze wsparcia Funduszy Europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego możesz korzystać na dwa sposoby: bezpośrednio – jako podmiot ubiegający się o dofinansowanie lub realizujący projekt oraz pośrednio – jako osoba, która bierze udział w przedsięwzięciach organizowanych przez kogoś innego (np. w szkoleniach).

Kto bezpośrednio może ubiegać się o dofinansowanie?

Z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego finansowane są różnorodne projekty. W zależności od specyfiki danego rodzaju wsparcia, określono, kto dokładnie może z niego skorzystać. 

Ograniczenia mogą dotyczyć formy organizacyjno-prawnej lub kompetencji i doświadczenia podmiotu, który ubiega się o dotację. Szczegółowe informacje na ten temat są dostępne w dokumentacji konkursów o dofinansowanie. Aktualne ogłoszenia o naborach wniosków znajdziesz na liście naborów.

Grupy podmiotów, które mogą występować o dofinansowanie z programu regionalnego:

  1. Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa
  2. Jednostki Samorządu Terytorialnego
  3. Służby publiczne inne niż administracja
    • Instytucje integracji i pomocy społecznej
    • Instytucje kultury i sportu
    • Instytucje odpowiedzialne za ochronę środowiska czy gospodarkę wodną
    • Instytucje rynku pracy
    • Lasy Państwowe, parki krajobrazowe i rezerwaty przyrody
    • Zarządcy dróg
    • Jednostki doradztwa rolniczego
  4. Instytucje ochrony zdrowia
    • Niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej mające umowę z NFZ
    • Publiczne zakłady opieki zdrowotnej
  5. Instytucje wspierające biznes
    • Instytucje finansowe
    • Instytucje otoczenia biznesu
    • Izby gospodarcze
    • Organizacje zrzeszające pracodawców
  6. Instytucje nauki i edukacji
    • Jednostki naukowe
    • Ośrodki kształcenia dorosłych
    • Przedszkola i instytucje opieki
    • Szkoły i inne placówki oświatowe
  7. Partnerstwa
    • Porozumienia przedsiębiorstw
    • Konsorcja naukowo-przemysłowe
    • Partnerstwa Publiczno-Prywatne
  8. Przedsiębiorstwa realizujące cele publiczne
    • Kolej
    • Organizatorzy i operatorzy transportu towarowego
    • Podmioty zarządzające terenami inwestycyjnymi
    • Przedsiębiorstwa świadczące usługi publicznego transportu zbiorowego
  9. Organizacje społeczne i związki wyznaniowe
    • Centra aktywności zawodowej
    • Kluby sportowe, centra sportu
    • Kościoły i związki wyznaniowe
    • Niepubliczne inwestycje kultury i sportu
    • Niepubliczne podmioty integracji i pomocy społecznej
    • Organizacje pozarządowe
    • Podmioty ekonomii społecznej
    • Wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe
    • Związki zawodowe

Kto pośrednio może otrzymać wsparcie?

Z Funduszy Europejskich mogą korzystać również osoby, instytucje lub grupy społeczne, które nie ubiegają się bezpośrednio o dotację, ale mogą brać udział w projektach, na które wsparcie uzyskał inny podmiot, instytucja itp. W ten sposób można wziąć udział np. w szkoleniach, kursach, studiach, starać się o usługę rozwojową dla firmy lub dofinansowanie czy pożyczkę na założenie działalności gospodarczej.

Tego rodzaju projekty kierowane są przede wszystkim do:

  • osób bezrobotnych i długotrwale bezrobotnych,
  • osób w wieku 50+,
  • mam wracających na rynek pracy po urodzeniu i wychowaniu dzieci,
  • osób niepełnosprawnych,
  • mieszkańców mniejszych miejscowości,
  • właścicieli i pracowników przedsiębiorstw.

Sposób finansowania programu

Regionalny program dla województwa podlaskiego finansowany jest z dwóch źródeł: Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Społecznego. Dofinansowaniu ze środków unijnych towarzyszyć może dofinansowanie pochodzące z budżetu państwa lub budżetu samorządu województwa. W trakcie realizacji programu zaangażowane zostaną dodatkowo środki wnoszone przez podmioty realizujące projekty.

Udział poszczególnych źródeł finansowania w programie dla województwa podlaskiego przedstawia się następująco:

  • Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego: 61%
  • Europejski Fundusz Społeczny: 24%
  • Wkład krajowy z budżetu państwa: 15%

Sposób finansowania projektów

W zależności od źródła finansowania, rodzaju podmiotu korzystającego ze wsparcia oraz specyfiki projektu, różna jest jego struktura finansowania.

Pierwsza podstawowa zasada mówi, że dofinansowane mogą być jedynie tzw. koszty kwalifikowane. Katalog takich kosztów określony jest dla każdego programu i typu projektu. Jeżeli pojawi się potrzeba zrealizowania działań, które nie znalazły się na liście kosztów kwalifikowanych, należy sfinansować je ze środków własnych.

W większości projektów objętych unijnym wsparciem wymagane jest, aby ich realizatorzy partycypowali w kosztach realizacji, wnosząc tzw. wkład własny. Zasada ta dotyczy głównie projektów inwestycyjnych, w znacznie mniejszym stopniu przedsięwzięć miękkich, polegających na realizacji usług wspierających grupy społeczne wymagające pomocy np. na rynku pracy. Minimalny poziom wkładu własnego określany jest dla każdego rodzaju wsparcia i jest uzależniony od przepisów unijnych, dotyczących na przykład pomocy publicznej. Beneficjenci otrzymują dofinansowanie w formie refundacji (wypłacane wsparcie stanowi zwrot całości lub części wydatków rzeczywiście poniesionych przez beneficjenta i sfinansowanych z jego własnych środków) lub w formie zaliczki, wypłacanej na poczet planowanych wydatków. Jednak ostateczne rozliczenie dokonywane jest na podstawie dokumentów wskazujących na faktycznie i prawidłowo poniesione wydatki.

Instrumenty finansowe - alternatywa dla dotacji

Dotacje to atrakcyjne bezzwrotne środki dla firm, których działalność i plany rozwojowe wpisują się w obszary szczególnie istotne dla rozwoju gospodarki. Nie są to jednak środki, które rozwiązywałyby powszechny wśród najmniejszych przedsiębiorstw problem dostępu do kapitału na inwestycje. Temu zaradzić mają zwrotne instrumenty finansowe, czyli wsparcie pozadotacyjne, które w latach 2014-2020 będzie przeznaczone głównie na:

  • wzrost konkurencyjności sektora mikro i małych przedsiębiorstw,
  • wsparcie osób fizycznych planujących rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej,
  • wzrost efektywności energetycznej i zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Formy wsparcia pozadotacyjnego

Udostępniane są dwa rodzaje produktów: dłużne i kapitałowe.

Produkty dłużne to głównie kredyty i pożyczki udzielane ze środków unijnych oraz gwarancje i poręczenia, które ułatwiają pozyskanie finansowania na zasadach komercyjnych. Pożyczki można otrzymać na sfinansowanie inwestycji, które służą rozwojowi firmy.

Drugą formą wsparcia pozadotacyjnego są produkty kapitałowe. Fundusze podwyższonego ryzyka inwestują w dobrze rokujące, głównie innowacyjne przedsięwzięcia. Po kilku latach wycofują zainwestowany kapitał powiększony proporcjonalnie do stopy wzrostu wartości przedsiębiorstwa, odsprzedając udziały pomysłodawcy projektu lub na wolnym rynku.

Kto może skorzystać

Środki zwrotne mogą być stosowane w celu wsparcia różnych projektów i różnych grup beneficjentów. Główne grupy objęte wsparciem pozadotacyjnym to:

  1. Firmy spełniające kryteria mikro lub małej, czyli zatrudniające nie więcej niż 250 pracowników, których roczny obrót nie przekracza 50 mln euro, a suma bilansowa 43 mln euro.

     Produkty skierowane są przede wszystkim do przedsiębiorstw, które:

    • rozpoczynają działalność (przedsiębiorstwa typu startup),
    • nie posiadają historii kredytowej,
    • nie posiadają wystarczających środków finansowych na realizację projektu,
    • nie posiadają zabezpieczeń o wystarczającej wartości;
    • chcą poprawić efektywność gospodarowania energią w swoich firmach.
  2. Spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe;
  3. Osoby bezrobotne i nieaktywne zawodowo planujące rozpoczęcie własnej działalności.

Zasady finansowe

Kredyty i pożyczki udostępniane są przez wybrane instytucje finansowe, np. banki lub fundusze pożyczkowe. Maksymalny okres finansowania to z reguły 6 lat. Zazwyczaj nie jest pobierana prowizja od udzielenia wsparcia, a oprocentowanie może być bardzo korzystne. Maksymalna kwota kredytu lub pożyczki uzależniona jest od celu, na jaki są udzielane, i może wynosić nawet 5 mln zł.

Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT) to nowa forma współpracy samorządów współfinansowana ze środków Funduszy Europejskich. Partnerstwa miast i otaczających je gmin oraz władze województw wspólnie ustalają cele i wskazują inwestycje niezbędne do ich osiągnięcia. Formuła ta umożliwia wyjście poza sztywne granice administracyjne samorządów, co przełoży się na większe oddziaływanie realizowanych wspólnie przedsięwzięć.

Sformalizowana współpraca

Samorządy chcące realizować projekty w trybie ZIT zawiązują partnerstwo – tzw. Związek ZIT (np. stowarzyszenie lub związek międzygminny) i przygotowują wspólną Strategię Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. Powinny się w niej znaleźć m.in. najważniejsze cele i działania służące rozwiązywaniu problemów gospodarczych, środowiskowych, klimatycznych, demograficznych, czy społecznych danego obszaru. Strategia ZIT powinna wyznaczać przedsięwzięcia, które będą realizowane w formule ZIT w ramach regionalnego programu operacyjnego oraz określać przedsięwzięcia komplementarne, o sfinansowanie których finansowane Związek ZIT będzie mógł ubiegać się z innych źródeł, np.: z krajowego programu operacyjnego. Utworzone partnerstwa muszą podpisać porozumienie o wdrażaniu ZIT z zarządem województwa.

ZIT w województwie podlaskim

ZIT w naszym województwie będzie realizowany na terenie Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego (BOF). Białostocki Obszar Funkcjonalny tworzą: stolica województwa podlaskiego – miasto Białystok oraz 9 gmin należących do powiatu białostockiego, w tym gminy miejsko-wiejskie: Choroszcz, Czarna Białostocka, Łapy, Supraśl, Wasilków, Zabłudów oraz gminy wiejskie: Dobrzyniewo Duże, Juchnowiec Kościelny, Turośń Kościelna. Wszystkie gminy BOF utworzyły Stowarzyszenie Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego.

Szczegółowe informacje na temat jego działalności można znaleźć na bof.org.pl

Jakie projekty można realizować?

Ideą ZIT jest współpraca i integracja samorządów na rzecz maksymalnego wykorzystania atutów  samorządów i wspólnego rozwiązywania problemów. Dlatego dofinansowane projekty powinny mieć zintegrowany charakter, nie będą mogły być oderwanymi od siebie, punktowymi inwestycjami. W Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 realizacja projektów w trybie ZIT przewidziana jest w następujących obszarach:

  • zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej Białostockiego Obszaru Funkcjonalnego
  • rozwoju potencjału kształcenia zawodowego
  • dostosowania kompetencji mieszkańców BOF do potrzeb pracodawców
  • zwiększenia udziału osób dorosłych w kształceniu ustawicznym
  • podniesienia jakości edukacji przedszkolnej i rozwoju infrastruktury wychowania przedszkolnego
  • włączenia społecznego, w tym mi.in wyrównywania szans na rynku pracy
  • zwiększenia dostępu do usług społecznych
  • rozwoju niskoemisyjnego transportu miejskiego – publicznego transportu zbiorowego i transportu rowerowego

 

Podstawowe dokumenty

Ważne informacje

Strona programu: rpo.wrotapodlasia.pl

Wyraź opinię 0 0

na skróty / spis treści